Sunday, 17 August 2025

मानव अधिकार र दण्डहिनताः पीडितको न्यायमा पँहूच कसरी ?

!_    e"ldsf

sl/a tLgs/f]8 krf;nfv jif{ clw r/f, df5f / k'R5/ gePsf] af+b/sf] cl:tTjaf6 cf/De ePsf] h}ljs ;+;f/df n+u'/ tyf lrDkf~hL xF'b} cf]/fFuf]6sf k|flrg a+zaf6 lasl;t x'b} cfPsf] k|f0fL cfhsf] dfgj hflt xf] eGg] kIfnfO{ ;dfhzf:qL Pjd\ dfgj zf:qLx?n] l:jsf/ u/]sf 5g\ . 3'dGt] hLjgaf6 ;fdflhs aGb} uPkl5 u/La / wgL tyf zf;s / zfl;tsf] ?kdf laeQm x'b}{ lasf;sf] r/0fdf /fHosf] :yfkgf / ;/sf/sf] u7g;d]tsf ofjt\ ;Gbe{x? cfPsf] dflgG5 . lasf;sf] oxL qmddf ;d:t dfgj hfltsf] sNof0fsf] p2]Zoaf6 cfPsf] Ps lrGtg jf ;femf dfGotf xf] dfgj clwsf/sf] laifo .

@    dfgj clwsf/

 dfgj hfltn]] ;'v, zflGt, lasf; / laZj aGw'Tjsf] pRrtd\ lzv/ r'Dg]] ;femf rfxgfnfO{ Aoaxfl/s ?klbg] dfGotfdf cl3;f/]sf] Ps bz{g xf] - dfgj clwsf/ . ;bLof}+b]lvsf] dfgj k|of;n] NofPsf] ;d'Ggt dfgj ;+;f/ lgdf0f{ / k|flKtsf] kljqd\\ cfb{z xf] of] . k|mfG;sf] /fhwfgL k]l/;df x:tfIf/ eO{, !) l8;]Da/ ;g\ !($* df hf/L ul/Psf] dfgj clwsf/ ;DaGwL laZjAofkL 3f]if0ffkq / To;kl5sf w]/} cGt{/fli6«o b:tfj]hx?n] o;sf] pRrtd\ :j?k / dxTjnfO{ lglZrt u/]sf 5g\ . ;+;f/df w]/} lrGtg, dgg\ / 5nkmn ePsf] laifo xf] of] . To;}u/L ;+;f/df w]/} efiffdf cg'lbt ePsf] b:tfj]h klg oxL dfgj clwsf/ ;DaGwL cGt{/fli6«o 3f]if0ffkq xf] . dfgj hfltsf nflu geO{gx'g] laifo ePsf]n] cfhklg ;bfaxf/ ax;, rrf{, d"Nof+sg / k|lta4tfsf] laifo ag]sf] 5 dfgj clwsf/ . zAbtM Dffgj clwsf/ eGgfn]  hLjgsf] clwsf/,  :jtGqtfsf] clwsf/, ;DklQsf] clwsf/,        lzIffsf] clwsf/, /f]huf/Lsf] clwsf/, ;Ddfgsf] clwsf/, ;dfa]zLtf / ;xeflutfsf] clwsf/, :j:Yo ko{j/0fsf] clwsf/,  ;'/Iffsf] clwsf/, lasf;sf] clwsf/, cfTdlg0f{osf] clwsf/ / Gofosf] clwsf/ xf] . t/ Aoaxf/tM zfGt, ;'vL / ;d'Ggt dfgj hLjgsf] jf:tljstfsf] w/ftnLo oyfy{tfdf g} /x]sf] x'G5 o;sf] cj:yf . 

laZjAofkL ?kdf cx:tfGt/0fLo -Nontransferable_, cljefHo -Indivisible_, cGt/lge{/ -Interdependence_, ;dfg -equal_, ce]B -non-discriminate_, ;xefuLtfd"ns -Participatory _, ;dfa]zL -inclusive_, hjfkmb]xL -Accountable) / sfg"gsf] zf;g -Rule of law_ sf] l;4fGtdf cfwfl/teP/ ;du|df dfgjtfsf] /Iff, lasf; / k|aw{g ug]{ ;femf dfGotf ?kL l;4fGt xf] dfgj clwsf/ .                                                                         dfgj clwsf/ ;DaGwL ;+o'Qm /fi6«;+3Lo 3f]if0ff kq !($*, !^ l8;]Da/ !(^^ sf] /fhg}lts cg'jGw, !^ l8;]Da/ !(^^ s} cfly{s, ;dflhs tyf ;f:+s[lts cg'aGw, tt\;DaGwL P]lR5s cfn]vx? o;sf d"n b:tfj]hx? x'g\ . o;}u/L @! l8;]Da/ !(^% sf] hflte]b la?4sf] dxf;lGw -ICERD_, !* l8;]Da/ !(&( sf] dlxnf clwsf/ ;DaGwL dxf;lGw -CEDAW_, !) l8;]Da/ !(*$ sf] oftgf la/f]wL dxf;lGw -CAT_, @) gf]e]Da/ !(*( sf] afnclwsf/ ;DaGwL dxf;lGw -CRC_ nufot b'O{ bh{geGbfa9L dxf;lGwx?n] dfgj clwsf/ ;DaGwL dfGotfnfO{ cGt{/fli6«o an k|bfg u/]sf 5g\ .

@M! dfgj clwsf/sf] lasf;

plNnlvt b:tfj]hx?sf] k|of]u / kfngf ug]{ k|lta4tfsf;fy tt\;DaGwdf /fli6«o sfg"gdf Aoj:yf u/]/ k|foM ;a} /fi6«x?n] dfgj clwsf/sf] ;Ddfg, ;Daw{g / k|a{wgsf] bfloTjk|lt k|lt4tf hgfPsf 5g\ . lt dWo] ljleGg @! j6f dfgj clwsf/ ;DaGwL cGt/lfi6«o ;Demf}tf jf ;lGwx?nfO{ g]kfnn] cg'df]bg u/]sf] 5 . dfgj clwsf/ dfGotf, lasf; / o;sf] k|of]u ;DaGwL ;du| kIfnfO{ lgDg tflnsfaf6 ;+lIfKtdf x]/f}+ M

klxnf] r/0f

/fhgLlts clwsf/

hLjg :jtGqtf / /fhg}lts clwsf/sf laifox?

bf];|f] r/0f

cfly{s, ;fdflhs tyf ;fF:s[lts clwsf/

;Ddfg, ;'/Iff / cflhljsfsf] clwsf/sf laifox?

t];|f] r/0f

P]Soa4tfsf clwsf/x?

zflGt, lasf;, :jf:Yo / :j:y kof{j/0f ;DaGwL clwsf/sf laifox?

Rf}yf] r/0f

kl/:s[t dfgj hLjgsfnflu yk clwsf/x?

t];|f] ln+uLo clwsf/ . Aofkf/sf] clwsf/ . kfgLsf] clwsf/ . k|hgg\ clwsf/ . ;"rgf k|ljlwsf] clwsf/ . OR5fd/0fsf] clwsf/ . l;dflGts[t clwsf/ . 

          dfgj clwsf/ ;DaGwL laZjAofkL dfGotf dfgj hLjgsf] nflu ;+;f/sf ;a} b]zn] l;4fGtdf l:jsf/ u/]sf] bfz{lgs kIf xf] . dfgj clwsf/ ;DaGwL o; ;femf bz{gnfO{ /fli6«o sfg"gdf /fv]/ Aoaxfl/s ?kdf k|Tofe"ltsf] l:ylt s:tf] 5 < tt\;DaGwL /fHosf ;+:yfx?sf] ;jnLs/0f s:tf] 5 < /fhgLlts OR5fzlQm / k|lta4tfsf] prfO{ s:tf] 5 < sfg"g sfof{Gjog clwsf/Lx?sf] sfo{z}nL / ;:+sf/ s:tf] 5 < oyfy{df oxL g} dfgj clwsf/ ;DaGwL laifodf /fi6«sf] jf:tljs cj:yfsf] d"Nof+sgsf] cfwf/ xf] . o;}df lge{/ /x]sf] x'G5 ;'zf;gsf] kIf klg . cGoyf dfgj clwsf/ b]vfpg] / n]vfpg] bz{g dfqsf] kIf a9L x'G5 . ef]ufpg] -pkef]u u/fpg]_ dfj clwsf/ g} o;sf] Aojxfl/s oyfy{tf xf] .  

#    b08lxgtf  

b08xLgtf zAbtM cf/De ;g\ !@@%—#% sf lardf pTkGg ODk'gL6Lh -Impunitis_ eGg]  zAbaf6 lasl;t eO{ cfPsf] zAb xf] . o;n] ;hfoaf6 d'lQm jf 5'6 jf ldgfxf eGg] a'emfFpb5 . ;fdfGo cy{dfM ck/fw u/] u/fP afkt ck/fwL jf dltof/nfO{ ;hfo geO{, pGd'lQm x'g' b08xLgtf xf] . laz]if cy{dfM  dfgj clwsf/ pn3+gdf sfg'g sfofG{jog clwsf/L jf ;DalGwt ;+:yf jf lhDd]jf/ AolQmnfO{ ;hfo x'g] sfg"gL Joj:yf gx'g' jf Joj:yf ePklg ;hfo gx'g' jf dfkmL x'g' xf] .             

Nofl6g efiffdf k|rlnt b'O{ egfO{x? 5g\M klxnf]M Impunitas  continuum affectum tribuit deliquent  or Impunity confirms the disposition to commit crime cyf{t  b08xLgtfn] ck/flws sfo{ ug]{ cfFr/0f / :jefj lgwf{/0f ub{5 eGg] / bf];|f]M Impunitas semepr ad deteriora intvtat or Impunity always invites to grater crime cyf{t b08xLgtfn] ;w} 7"nf] ck/fwnfO{ lgDtf] lbg] ub{5 .

 b08xLgtf zAb dfq /x]g l;4fGt s} ?kdf lasl;t eof] . uDeL/ k|s[ltsf ck/fwdf cg';Gwfgdf OGsf/L, cg';Gwfgdf c:jefljs l9nfO{, Gofodf l9nfO{, Goflos cfb]zsf] cj1f / sfg"g tyf ;+:yfut ;'wf/df OGsf/L b08xLgtf xf] . ck/fw jf sfg"gsf] k|of]usf] b'?kof]uaf6 Goflos / k|zf;sLo ;hfoaf6 5'6 lbg'sf]  l:ylt xf] . UNO Impunity guide lines 1977/20 n] b08lxgtnfO{ gful/s, k|zf;lgs cyjf cg'zf;gfTds sfaf{xLdf pn+3gsf kL8snfO{ hjfkmb]xL agfpg sfg"gL jf Jojxfl/s ?kdf c;Dej x'g] s'g} 36gfdf pgLx? kqmfp y'gf / bf]ifL k|dfl0ft ePdf plrt ;hfo lbb} kLl8tnfO{ kl/k"/0f lbg'kg]{df pgLx? cg';Gwfgsf] bfo/df gkg]{ s'/fnfO{ hgfpFb5 eg]sf] 5 eg] b08xLgtf la?4 n8\g] sfo{dfkm{t dfgj clwsf/sf] ;+/If0f / k|jw{gsf l;4fGtx? @))% cg';f/ b08xLgtfn] Dffgj clwsf/ pn+3gsf kL8sx?nfO{ cleof]u nufpg, lu/km\tf/ ug{, d'2f rnfpg / bf]ifL kfOPdf pko'Qm b08sf] lg0f{o ug{ Pjd\ kl/k"/0f e/fpg kmf}Hbf/L, b]jfgL, k|zf;sLo jf cg'zf;g ;DaGwL h'g;'s} sfaf{xL x'g ;Sg] kL8snfO{ s'g} lsl;dsf] ;f]wk'5 g} gu/L pn+3gdf ljlwjt\ jf tYout ?kn] hjfkmb]xL agfpg c;Dej ePsf] kl/l:yltnfO{ hgfp+b5  .       

csf]{ zAbdf b08xLgtf eg]sf] Dffgj clwsf/ pn3+gdf kL8snfO{ hjfkmb]xL agfpg c;Dej ePsf] kl/l:ylt xf] . c/fhstf, lx+;f, cGof}n / qf;sf] ;|f]t xf]— b08xLgtf . sfg"g xftdf lnP/ hgtfdfly hyfefjL jnsf] k|of]u/L zlQmsf] b'/kof]u ug'{, ck/flws sfo{df sfaf{xL gug'{ jf u/]klg plrt k|qlmofsf] cjnDag gu/L ug'{, ck/fwLdfly sfaf{xL ug{ /fHozlQm pbfl;g jf clgR5's /xg' / sfg"gsf] zf;gsf] kl/kfngfsf] pQ/bfloTaf6 Ro"t x'g' jf u/fpg' b08xLgtf xf] .

b08xLgtf la?4 n8\g] sfo{dfkm{t dfgj clwsf/sf] ;+/If0f / k|jw{gsf l;4fGt @))% -cfly{s tyf ;fdflhs kl/ifb * km]=@))%_ n] b08xLgtf la?2 /fHosf] bfloTjx? lgwf{/0f u/]sf] 5 . h;cg';f/ k|efjsf/L sfaf{xL ug{] Mpn+wgsf 36gfsf] hf+ra'em ug]{÷Gofo If]qsf kL8sx? la?2 pko'Qm pkfox? canDag ug]{÷kmf}Hbf/L bfloTj axg ug{kg]{ cfz+lst AolQmx? la?4 cleof]u bfo/ ug]{÷d'2f rnfpg] tyf pko'Qm?kdf b08Lt x'g]{ ;'lglZrttf ug]{÷ kL8sx?nfO{ k|efjsf/L pkrf/ k|bfg ug{]÷ Ifltsf] kl/k"/0fsf] ;'lglZrttf ug]{÷pn+3gsf 36gfx?sf] k'g/fa[lt /f]Sg cfjZos sbd rfNg] -l;4fGt g++= !_, ;To hfGg] clwsf/ cx/0fLo clwsf/ xf] eGg] l:jsf/ ug]{ -l;4fGt g+= @_ :d/0fsf] ;+/If0fnfO{ st{Aosf ?kdf lng] -l;4fGt g+= #_,hfGg kfpg] kLl8tsf] clwsf/nfO{ ;Ddfg ug]{   -l;4fGt g+= $_ hfGg kfpg] clwsf/ k|efjsf/L agfpg] k|Tofe"t ug]{ -l;4fGt g+= %_, ;To cfof]usf] :yfkgf       ug]{  -l;4fGt g+=^_, cfof]unfO{ :jfoQtf, lgikIftf / ;Ifdtfsf] k|Tofe"t ug]{ -l;4fGt g+= &_, ;DnUg AolQmx?sf] ;'/Iff / ;'g'jfO{ k|Tofe"t ug]{ -l;4fGt g+= (_, kLl8t / ;fIfLx?sf] ;'/Iff, uf]kgLotf, :jtGqtf / Aoosf] k|Tofe"t ug]{ -l;4fGt g+= !)_ bfloTjx? kb{5g\ .

#M! g]kfndf b08xLgtfsf s]xL kl/b[Zox?M

g]kfndf b08xLgtfsf kl/b[Zox?M qmdzM a9L/x]sf 5g\ . qmdzM sxnflnnfUbf] lbzflt/ uO/x]sf] cg'e"lt eO/x]sf] 5 .  k~rfot sfn -!(*%.() s} lardf %) hgf ank"a{s a]kQf_, dlNns cfof]u k|lta]g -$% dfl/Psf . @#,))) 3fOt] . !)) k|x/L clws[t / /fhgLlt1x? laz]if bf]ifL . sfg"g / Aoj:yf sfod /fVg' dxTjk"0f{ kIf xf],=== xtf]T;fxg agfpg] x'bf sfaf{xL ug{ ldNb}g  -lul/hf k|;fb sf]O/fnf_,  Dfcf]jfbL hgo'4sfn -)%@.)^@_ df !&,@&$ sf] xTofdf &) k|ltzt ;/sf/L / #) k|ltzt u}/;/sf/L -dfcf]jfbL_ kIfsf] sf/0fn]  -OG;]s_÷, @)^@.)^# sf] hgcfGbf]ngsf qmddf ePsf 36gfx?sf af/]df klg kL8sn] ;hfo kfpg] / kLl8tnfO{ dgfl;a Ifltlbg] sfo{x? x'g g;s]sf] ÷ dw]z cfGbf]ngdf yk b08xLgtf a9]sf] - ;z:q 4G4kl5 klg $&! Dffl/P . @$) t/fO{ s} !% lhNnf af6 . t/fO{df cfwfl/t zz:q ;d"xsf] ;+Vof Psk6s Ps;oeGbf a9L eof]_ eGg] cf/f]k /x\of]  .

;z:q 4G4sfntfsf 36gfx?df /x]sf b08xLgtfsf K|fltlglwd"ns s]xL 36gfx?nfO{ x]/f}+ < d}gf ;'g'jf/ 36gf -@)^).!!.&, sfe]| . kfFrvfnaf6 b]jL;'gf/nfO{ vf]Hg cfPsf, gkfPkl5 d}gfnfO{ nu]sf . anfTsf/ r/d oftgf xTofsf] cf/f]k . ;]gfgL lg/~hg a:g]tnfO{ lgnDag u/L rf/}hgfnfO{ cbfntdf pkl:yt u/fpg] lhNnf cbfnt sfe]|sf] cfb]z t/ =======÷ ch‘'{g nfdf 36gf  -clk|n !(, @))% sfe]|, >Ls[i0fdfljsf] cWoIFf lahoL ;ef, dfcf]jfbL4f/f kqmfp, ufp 3'dfpg] sfo{ . xTof . 3lt{5fk k'Ubf ;]gfsf] xjfO{ kmfol+/udf k/L d/]sf] eGg] lhls/ .  cUgL ;fKsf]6fsf] lgb]{zgdf df/]sf] eGg] cf/f]k . aGbL agfO{ df/]sf] dfgj clwsf/ cfof]usf] k|lta]bg ÷ lab'/ e6\6/fO{ 36gf M df]/+u, @)^@.^.@( . b'uf{/fh /fO{sf] xTof, df]afOnaf6 k|fKt gDa/sf cfwf/df lab'/, k"0f{ >]i7 / df]xg vgfn kqmfp . a]naf/Ldf af]nfP . kqmfp, oftgf / uf]nL xTiof . ;af]{Rr;Dd k‘'u]sf] . Hfx]/L btf{ gug‘{sf] sf/0fsf   af/]df  aofg   u/fPsf] ÷  afFb/ d'9] 36gf M -rLtjg, @)^@.@.@@ . $! hgfsf] sf] d[To', &@ 3fOt] . k|r084f/f ;fa{hlgs dfkmL dfu . 4G4kLl8tsf] gfddf s]xLsf] gfd} kg{ g;s]sf] u'gf;f] . Gofosf] n8fO{ hf/L /x]sf] kLl8tx?sf] egfO{ ÷ ;l~hj s0f{ 36gfM wg'iff, @)^# c;f/, % hgfnfO{ kqmfp xTof . k|x/L sfaf{xLdf dfl/Psf] ;]gfsf] dfgj clwsf/ OsfO{ . ;af]{r af6 btf{ cfb]z @)^% kmfu'g . Dffgj clwsf/ cfof]uaf6 nf; pTvgg\ k|of; rf/j6fsf] cjz]if lgsfn] kl5 6f]nL la/fdL k/]sf] egL :yug ÷ l8NnLk|;fb ;fKsf]6f 36gfM hg;/sf/ k|d'v afUn'+u @)^!.!).@(,  kqmfp kZrft   ?vdf afw]/ uf]nL xfgL  xTof . Hfx]/L btf{ ug{ hfFbf k|x/Ln] dfg] wDsL lbPsf] . kl/jf/4f/f cfzf dfl/;s]sf], d'2f cufl8 ga9fpg] lg0f{o÷.  r]tgfy l3ld/] 36gf - r]tgfy tyf z]v/gfy l3ld/] . b}lgs ?kdf ef]n]{6f/ SofDdf xflh/L . @)%*.!).@% df nfz  pTvgg\ u/L k|fKt . cg';Gwf hf/L /x]sf] eGg] hjfkmsf] cfwf/df k'a]c kf]v/faf6 vf/]h . ;af]{Rr cbfntdf lar/flwg÷ pHhg >]i7sf] 36gf -cf]vn9'+ufsf k"a{;ef;b afns[i0f 9'+u]nn;d]tn] xTof u/]sf] ;af]{Rr cbfntaf6 ;a{Zj;lxt hGds}b ;hfo 7x/, t/ kqmfp gePsf gul/Psf÷ e}/jgfyu0f sf08M  $( hgf aGbLnfO{ oftgf, xTof / nf; a]kQfsf] cf/f]k, 36gf:yn hfFra'mem cjz]if k/LIf0fsf] qmdd, Kof/fh+u;lxtsf] kf;kf]6{ lvrL kfpg l/6, sfaf{xL ug]{ clwsf/ ;/sf/sf] xf], lx8F8'nug{ /f]Sg ldNb}g ÷  sfpnf] 36gfM @)^# kmfu'g @^_ sfpnf] l6Kg uPsf dfly 6f9}af6 ;]gfn] uf]nL k|xf/ cd[tf, b]lj;/f / rGb|snf ;'gf/sf] d[To',. !& ;}lgs / # hg fag sd{rf/L la?4 hfx]/L glng / glbg bafa . ;xGofofwLjQmfsf] ;+of]hsTjdf cg';Gwfg sfo{bn . l/kf]{6 uf]Ko ÷ wd]{Gb| /fO{sf] lx/f;t d[To' M vh'/Lof k|x/L rf}sL ?kGb]xL, @)^&.$.@), Hofg d'2fsf] ;Gbe{n] kqmfp, lx/f;t oftgf d[To' ,hfx]/L lng cl:jsf/ ÷lai0f'dfof tfdf+u -sfNklgs gfd_ sf] 36gf M @)%% df kltnfO{ lu/km\tf/ / xTof, @)%* k'; !% df kqmfp, km"njf/L Aof/]sdf y'gf, nfQfn] es'{g], xftn] lk6\g], kmnfd hl8t a'6n] xfGg], lt3|fdf s'Nrg], s'Gbf / kfOkn] xfGg], @^ lbg;Dd lbgFx" lk6\g], cfvfFdf sfnf]kl6\6 af+w]/ xt\s8L nufpg], 5f]/f]klg kqmfp, 5f]/fnfO{ lk6]sf] /  p lrRofPsf] cfjfh ;'Gg] u/L /fVg] / ;'gfpg], xltof/ / dfcf]jfbL b]vfOg; eg] 5f]/fnfO{ dfl/lbG5f} eGg] . k'a]c kf]v/f4f/f l/xfO{ . km]l/ kqmfp gjnk/f;L rnfg . % hgfnfO{ ;fgf] Affv|fsf] vf]/df ef]s} /fv]sf] . a'6jnsf] /fdgu/ nuL æhf vfP/ cfOh xfdL;+u ;'TgÆ egL b'Ao{axf/ u/]sf . km]l/ l/xf . km]l/ kqmfp . @)^#.@.@ df slkna:t'af6 l/xf 4G4f]Q/ klg To;k|sf/sf 36gfx? x'g 5f]8]gg\ . laz]iftM t/fO{df z;:q ;d"xsf] hGd / ck/flws lqmofsnfkn] u}/Gofos xTof ha{h:tL a]kQf,,ha{h:tL rGbf ;+sng, anfTsf/sf 36gfx? hf/L /x] .

#M@ a9\b} uPsf] b08xLgtfsf] kl/0ffd  z;:q 4G4sfndf /fHokIfaf6 !@@$, dfcf]afbLaf6 ##! / c1ft %$ ;d]t !^!( ha{h:tL a]kQfdf kfl/P -/fli6«o dfgj clwsf/ cfof]u_  . hgo'4sfn / dw]z cfGbf]ngsf] qmdddf dfl/g]x?sf] ;+Vof !&,@^% - sfo{bn @)^* sf] k|lta]bg_ k'Uof] . !%)) hlt ufla;x? ;lxt ;/sf/L s]xL sfof{nox? dfq x}g, s]xL AolQmut 3/x? klg Wj:t kfl/P . 3fOt]x?sf] ;+Vof cglulGt /x\of] . AolQmut ;Dkltsf] xfgL gf]S;fgL ;lxtsf ;du| kIfdf la:t[t zflGt ;Demf}tfkl5sf ;/sf/x?n] hgck]Iff cg'?k vf;} s]xL ug]{ ;s]gg\ . kLl8tx? Gofosfnflu s/fO{ /x]sf 5g\ . kL8sx? sfg"gL s73/fdf gcfO{, sfg"gsf] cfF+vfdf x/fO{/x]sf 5g\ . b[9 /fhgLlts c7f]6 / dfgjLo ;+a]bgfnfO{ dWogh/ /fVb} o; ;DaGwdf ;xdlt x'g'kg]{ /fhgLlts bnx? cf/f]k k|Tof/f]ksf] 3LgnfUbf] Aoxf/df / ;Qf /fhgLltnfO{ kmf]xf]/L v]nsf ?kdf las[t u/fpb} 4G4sflng / 4G4f]Q/sf dfgj clwsf/ pn+3gsf uDeL/ 36gfx?sf] ;+af]wgdf /fHon] ;d'lrt Wofg lbg ;s]gg\ . s]jn s]xL /fxt lat/0fsf sfo{x? / ;/sf/L sfof{nox?sf] k'g{lgdf{0fsf] l;df/]vf jl/kl/ l;ldt /x].

#M# b08xLgtfnfO{ emg\ a9fjf <

b08xLgtf cGTodf c;kmntf  d'2f lkmtf{sf lg/Gt/tf lul/hfsfn  %&, k|r08sfn #$( / dfwjsfn @%% hDdf ^^! . k|lta]bgx?n] bf]ifL 7x/]sfx?sf] kbf]Gglt÷, hfx]/L lng cl:jsf/÷ hglaZjf;df sdL M P8ef]s];L ;lxtsf] km]= @))* sf] cg';Gwfgdf ^# k|ltztn] sfaf{xL x'g]df lg/fzf AoQm u/] eg] *) k|ltztn] k|lhcsf] e"dLsfsf] af/]df lg/fzf AoQm AoQm u/]sf÷. dffgj clwsf/jfbL ;+:yfx?nfO{ c;xof]u u/]sf]  -la:t[t zflGt ;Demf}tfn] b'a} kIfn] ^) lbg leq ;fa{hlgs ug]{ eg]sf] t/ u/]gg\ . UNOHCR/ Advocacy……… x?nfO{ cWoog cjnsf]g ug{ ;/sf/ kIfn] g} a9L glbPsf]_ cfnf]rgf / cf/f]k ÷ Dffgjclwsf/ pn+3gsf] clelnvLs/0fM !%)) ufFplasf; ;ldlt ejgx? Wj:t eP . ha{h:tL rGbfsf a]yfx? ceb} cfn} 5g\ . d}gf ;'g'jf/ cflbsf d'2fsf kmfO{nx? dfq tof/÷. oftgf jf a]kQf k4ltut ?kdf rn]sf] $( hgfnfO{ of]hfga4 9+un] a]kQf kfg]{ e}/jgfyu0fsf] sf08 cflb ÷ sfg"g ;'wf/sf Goflos cfb]zx? ;/sf/n] cj1f jf gh/cGbfh  at{dfg sfg'gn] ;d]6\b}g . cfjZos sfg'g g} ePgg\ . To;}n] k|efjsf/L cg';Gwfg txlssft / sfaf{xL klg x'g ;s]g . sfg'g agfFp, a]kQf 5fgalg tyf ;To lg?k0f Pjd\ d]nldnfk cfof]u agfpF . -;af]{Rr cbfnt & h'g @))&_ ÷                hfx]/L b/vf:t g} btf{ gug]{, cbfntsf] cfb]z cg';f/ btf{ u/Lxfn]klg sfaf{xL gug]{,laefuLo sfaf{xL x'g' jf ul/g' kg]{ kbflwsf/LnfO{ a9'jf ug]{ h:tf kl/b[Zox? b]vf k/L/x] . 4G4sfndf ePsf uDeL/ dfgj clwsf/sf pn+3gsf 36gfsf ;DaGwdf cfd ?kdf 4G4/t kIf dfcf]jfbLn] ;du| 36gfnfO{ lnP/ dfkmL dfu]sf] klg 5}g / ;/sf/n] :j]tkq hf/L;Dd u/]sf] 5}g dlxnf la?4 lx+;fsf 36gfx? a9\b} uPsf 5g\ . ;g\  @)!! sf] tYof+sdf  ^) b]lv &) k|ltztn] s]xL  g s]xL lx+;fsf] cg'ej u/]sf, Dffl//g]sf] ;+Vof %$ /x]sf], dlxnf la?4sf lx+;fsf d'n sf/0fx?df  bfOhf], af]S;L, 3/]n"  laafb, 5fpk9L, c+z b]lvPsf] / anfTsf/   #@*    -@!& hgf !* aif{ eGbf sd pd]/sf_ ePsf] OG;]ssf] cWoogaf6 b]lvPsf] 5 . cem}klg jnfTsf/sf 36gfx?df hfx]/L glbg jf glng bafa cfpg] u/]sf b'Mvb ;Gbe{x? -cGgk"0f{ kf]i7 @^ h]7, @)^(, ;f]gfk'/ ;'g;/Ldf !# hgf4f/f anfTs[t lszf]/Lsf] kL8fsf] ;Gb{edf_ 5g\ .

#M$ b08xLgtf cGTosf k|of;x?M

#M$M!_M la:t[t zflGt ;Demf}tf -@)^#.*.!@_M 4G4sf] qmddf ePsf dfgjclwsf/ pn+3gsf ;DaGwdf ;TotYo ;'lglZrt ug{ / ;fdflhs d]nldnfksf] jftfj/0f lgdf0f{ ug{ cfk/L ;xdltaf6 pRr:t/Lo ;Tolg?k0f tyf d]nldnfk cfof]u u7g ug]]{ - ;Demf}tfsf] %M@M%_ / b08xLgtfsf] ;+/If0f ug{ gkfpg] / kLl8t jf kl/jf/sf] clwsf/sf] ;'lglZrt ug]{ k|lta4tf -&M!M#_ .                

#M$M@_M g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg @)^# M z;:q 4G4sf] qmddf dfl/Psfsf kl/jf/ jf 3fOt] eO{ ckf+u / czQm ePsfx?nfO{ plrt /fxt, ;Ddftyf k'g{:yfkgsf] Joj:yf ug]{ -wf/f ## t_÷ z;:q 4G4sf] qmddf a]kQf kfl/Psf AolQmx?sf] ;DaGwdf ul7t 5fgjLg cfof]usf] k|lta]bgsf cfwf/df To:tf AolQmx/sf kLl8tsf kl/jf/x?nfO{ /fxt pknAw u/fpg] -wf/f ## y_÷z;:q 4G4sf] qmddf la:yflktx?sf] k'g{:yfkgf ug{ gi6 ePsf lghL tyf ;fa{hlgs ;DklQx/sf] xsdf /fxtk|bfg ug{ tyf Wj:t ;+/rgfx?sf] k'gM lgdf0f{ ug{ laz]if sfo{qmd ;~rfng ug]{ -wf/f @# b_ ÷ ;To cGj]if0f ug{ tyf ;dfhsfdf d]nldnfksf] jftfj/0f lgdf0f{ ug pRr:t/Lo ;To lg?k0f tyf d]nldnfk cfof]u u7g ug]{ - wf/f @# w_ ÷ s'g} cbfnt jf Goflos clwsf/L ;dIf g]kfn ;/sf/sf] tkm{af6 d'2f rnfpg] jf grnfpg] eGg] s'/fsf] clGtd lg0f{o ug]{ clwsf/ dxfGofofwLjQmfnfO{ x'g]5 -wf/f !#%=@_ .                           

 #M$M# _ law]osx? Aoj:yflksfdf btf{ -s_ ;Tolg?k0f tyf d]nfldnfk cfof]u law]os -v_ kmf}Hbf/L ck/fw tyf sfo{ljlw ;+lxtf law]os ====cflb  

#M$M$_ cGt{/fli6«o ;xof]u / k|of;x? M ;o+'Qm /fi6«;3, pRrfo'Qm, o'/f]lkog o'lgog, OG6/g]Zgn sdLzg ckm h'/Li6, cfO;Lcf/;L, ======.                                        

#M$M%_ dfgj clwsf/jfbL ;:+yfx?sf] ;xof]u / k|of; M /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]u, P8ef]s];L kmf]/d, dlxnf tyf dfgjclwsf/ tyf k|hftflGqs d~r=========.                    

#M$M^ k'g{lgdf0f{ tyf /fxt lat/0f M  4G4 kLl8t /fxt k|lqmof -lgb]{lzsf_ agfO{      d[To' / a]kQf ePsf]df kl/jf/nfO{ ? ! Nffv, lawjfnfO{ ? @%))). , #) lbg a9L ckx/0f ePsf]df ? @%))). , cf}iflw pkrf/df lan cg';f/, k"0f{ ckf+utfdf @ nfv, 5fqa[ltdf ?       !) b]lv !^ xhf/;Dd Ifltdf d"Nofs+g a/fa/ lbg] Aoj:yf u/]sf] 5 . &% lhNnf:t/Lo, @% eGbf a9L gu/kflnsf:t/Lo / sl/j !^)) eGbf a9L ufpF ljsf; ;ldlt:t/Lo zflGt ;ldltx? u7g ul/Psf] . ;z:q åGåsfndf ljR5\ofOPsf ;Dk"0f{ %# :yfgsf af?bL ;'?Ë gi6 ug]{ sfo{ ;DkGg ePsf] . clwsf+z d[ts jf a]kQfsf kl/jf/ tyf 3fOt]x?n] k|f/lDes /fxt kfO ;s]sf . lbg] / kfpg] qmd hf/L /x]sf] .           

#M$M& _ 4G4/t ;d"x jf bn;+u jftf{ / ;xdltsf] k|lqmof hf/L M ;/sf/L jftf{ 6f]nL / g]kfn lk58fju{, IfqL /fli6«o cfGbf]ng ;ldlt, dlxnf bjfj cleofg, a|fXd0f ;dfh g]kfn, r'/]efj/ /fli6«o Pstf kf6L{, ls/fFt hgafbL js{; kf6L{, clvn t/fO{ d'lQm df]rf{ / g]kfn z}lIfs u0ftflGqs d~r ljr jftf{ eO{ xfn;Dddf ljleGg tLg bh{ghlt ;d"xx?;+u laleGg ;xdlt sfod ePsf] .                      

#M$M*_M Goflos lg0f{o, cfb]z / ;lqmotfM sl/a Ps;o hlt -P8ef]s];Lsf] dfq} kxndf ^% yfg btf{ eO;s]sf / $( k|lqmofdf /x]sf_ hfx]/L b|vf:t btf{ ug{ cfb]zx? hf/L ePsf 5g\ . btf{ cfb]z cg';f/ btf{ gug]{nfO{ aofg u/fpg];Ddsf sfo{ ePsf -df]/+usf lab'/ e6\6/fO{sf] d'2fdf_÷a]kQf kfl/Psf AolQmx?sf] ;+/if0f ;DaGwL P]g agfpg, a]kqf x'g' jf kfl/g'sf] sf/0f/ cj:yfsf af/]df hf+ra'emug} cfof]u u7g ug]{, cg';Gwfg tyf cleof]hg ug]{, d[t / a]kQfsf kl/jf/nfO{ tTsflng /fxt lbg -/fh]Gb| 9sfnsf] d'2fdf_÷ / yk /fxtsf sfo{qmd Nofpg ;d]t lgb]{zgfTds cfb]z ePsf] . sfg"g lgif]lwt ck/fw hf] sf]xLn] u/]sf] ePklg p sfg'gsf] kl/lwdf cfpg' kb{5, kb jf jbL{ kf]zf jf cf]xf]bf s;}sf] /Iff sjr x'g ;Sb}g sfg"gsf] cf+vfdf ck/fw s]jn ck/fw xf] / ck/fwL s]jn ck/fwL To;}n] x/ck/fwL ;hfo efuL x'g' kb{5 . ;+qmd0fsflng Gofo k|0ffnL gePsf] cj:yfdf ;fdfGo Gofok|0ffnLn] ult lnG5 . -holszf]/ nfnsf] d'2fdf÷, g]kfn sfg"g klqsf @)^^ lg=g= *)&(_ ;+qmd0fsflng Gofo k|0ffnL gePsf] cj:yfdf ;fdfGo Gofok|0ffnLn] ult lnG5 . )^$.!@.)& df sfsfsf] 3/df ePsf] ad la:kmf]6df @ hgf dfl/Psf / 3fOt]x?nfO{ O6fe6\6fdf nu]/ hnfPsf] laifodf k"a{dGqL cfkmtfj cfnd la?4 d'2f grNg] tTsflng dxfGofofwLjQmf >L o1d"lt{ aGhf8]sf] @)^%.#.@) sf] lg0f{o . ;af]R{r cbfntaf6 ab/ eO{ d'2f rnfpg] cfb]z .                                         nf]stflGqs /fHodf sfg"g / Gofo k|0ffnL slxn]klg lg:s[o x'b}g . sfg"g slxNo} l/Qf] x'b}g . hfx]/L btf{ u/L sfaf{xL rnfp, ;+qmd0fsflng Gofo  ;DaGwL sfg"g cfpkl5 ;f]xL cg';f/ x'g] g} 5 -l/6 g+ !)($, @)^*_ . btf{ hfx]/L cg';f/ l;3| cg';Gwfg txlssft ug' /lg/Gt/ pk]Ifftkm{ uDeL/ /xL ;qlmotf b]vpg cfjZos / plrt sbd rfNg]tkm{ ;r]t u/fpg' egL k|x/L k|wfg sfof{no;d]tnfO{ lgb]{zgfTds cfb]z - l/gf /;fOnL / ;'eb|f rf}nfufO{sf] d'2fdf_======cflbsf ;Gb{edf k/]sf d'2fx?df ePsf afWofTds cfb]z jf lgb]{zfTds cfb]zx?n] Gofodf OGsf/Lsf b'Zk|of;x? sdhf]/ x'b} uPsf 5g\ .

$M s]xL ;sf/fTdstfsf s]xL ;+s]tx?M     

s_    g]kfnL ;]gfn] b08xLgtfnfO{ k|>o glbg] gLlt canDag u/] cg'?k g]kfnL ;]gfsf s'g}klg ;b:oaf6 dfgj clwsf/ pn+3g ePsf] egL h'g;'s} dfWodaf6 k|fKt ph'/L jf 36gfx? pk/ tTsfn cg';Gwfg u/L bf]ifL kfOPdf cfjZostfg';f/ sfaf{xL ub}{ cfPsf]=====dfgj clwsf/ xgg\ ug]{nfO{ bl08t ;d]t u/L z'Go;xgzLntf ckgfPsf] -dfgj clwsf/ jif{ k':ts @)!@, OG;]s k[i7 %#*_          

v_    dfgj clwsf/ pn+3gdf %*$ hgf sfaf{xL k/]sf 5g\ . AolQmsf xs clwsf/ s'g} cj:yfdf klg xgg\ x'g' x'b}g eGg]df g]kfn k|x/L ;r]t, ;hu / k|lta4 5  . -pxL k[=%$)_ 

u_    dfgj clwsf/ xgg ug]{ z;:q k|x/L pk/ z'Go ;xgl;ntfsf] dfGotf cg'?k ;z:q k|x/L pk/ sfaf{xL ug]{ ul/Psf] -k[i7= %$!_. 

 3_   ch'{g nfdfsf] 36gfsf] ;Gb{edf Pdfcf]jfbL g]tf clUgk|;fb ;fKsf]6fnfO{ cd]l/sf / ci6]«lnofn] eLiff lgif]w u/]sf] . d}gf ;'g'jf/sf] 36gfsf] ;Gb{eaf6 ;]gfgL lg/~hg a:g]tnfO{ zflGt;]gfaf6 lkmtf{ k7fOPsf] .

% kf7 l;Sg] s]xL ;Gb{ex?

s_    lk;] yf]d; laafbM s]/fnfsf] k|flGto vfB ;lrj x'bf kfof]lng cfoftdf clgoldttf ePsf] cf/f]k -7x/eg] ePg_  nfu]sf lk;] yf]d;nfO{ k|d'v lgaf{rg cfo'Qmdf l;kmfl/; . la/f]w, lkmtf{, . kl5 lrkm lelhn]G;df lgo'lQm . ;af]{Rr cbfntdf l/6 . æ;bfrf/ sfod u/fpg] lgsfodf z+sf:kb / laafbf:kb AolQmfnfO{ /fVg' eg]sf] ;bfrf/sf] pN6f] sfo{ xf]Æ— ef/tLo ;af]{Rr cbfnt .       

v_    rfN; 6]n/sf] laafbM nfOa]l/ofsf k"a{/fi6klt, l;of/flnof]gf dfdfnfdf u7Lt Gofofno4f/f !((! b]lv @))@ ;Ddsf] u[xo'4df ;d{yg / xltof/ lbPsf], xTof / anfTsf/sf 36gfdf ;xefuL / ;xof]uL /x]sf] cf/f]kdf *) jif{sf] sf/faf; ;hfo . ædfgj OltxFf;sf] h3Go ck/fw dWo]sf] PsÆ GofofwLz l/r8{n'O;_                                                                                  

u_    xf]:gL d'af/s laafbM OlhK6sf /fi6«klt xf]:gL d'af/s / /IffdGqL xlan cn Pn6L . ;g\ @)!!sf] k|bz{gdf ()) hlt dfl/Psf] . k|bz{gsf/Ldfly uf]nL rnfpg] cfb]z lbPsf] 7x/ .             

3_    l8cfOhLsf] sfo{qmd alxisf/M b}n]v . @)^#.$.@& df vfg]kfgLsf] sfo{qmddf 5nkmnsf nflu af]nfO{, dfcf]jfbL4f/f xTof ul/Psf kqsf/ 8]s]Gb|/fh yfkfsf] xTofdf ;DnUg dfcf]jfbL sfo{stf{nfO{ kqmfp gu/]sf] la/f]wdf . h]i7 @# df ePsf] l8cfOhL kfj{tL yfkfsf] kqsf/ sfo{qmd / ;fj{hlgs sfo{qmd kqsf/ Pjd\ :yfgLo hgtfaf6 alxisf/ -sflGtk'/ h]7 @$,@)^(_.                                                                       

ª_    lx;]g xfa|]sf] laafbM rf8sf /fi6«klt . !(*@ b]lv !(() ;Ddsf] sfo{sfndf cfGtl/s lab|f]xdgsf] nflu cfdxTof u/]sf] cf/f]kdf o'/f]lkog cbfntdf d'2f . dfr{ !^. @))^ df o'/f]lkog ;+;b4f/f eT;gf{ / P]Soa4tf .  

^ b08xLgtf cGTosf ;Gb{edf b]lvPsf ;d:ofx?

^M! /fhgLlts ;dembf/L / OR5fzlQmsf] cefjM ;dembf/L gx'g] / ePklg bLuf] gx'g], u}/Goflos xTof, ha{h:tL a]kQf jf cGo dfgj clwsf/ pn+3gsf uDeL/ 36gfsf bf]ifLnfO{ sfaf{xL tyf kLl8tnfO{ /fxt lbg] ;DaGwdf b[9 Or5fzlQmsf] cefj b]lvPsf] 5,.

 ^M@ ;d'lrt /fli6«o sfg"gsf] cefj M  s]xL sfg"gx?df /x]sf dfgj clwsf/ la/f]wL ;Gb{e / cj:yfx?df cem} k'g/fanf]sg x'g ;s]sf] 5}g . h:tf]M  st{Ao kfngsf] lznzlnfdf c;n lgotn] u/]sf]df s'g} klg cbfntdf d'2f grnfO{g] / ;hfo klg gx'g] -;}lgs P]g @)^# / ;z:q k|x/L jn P]g @)%*_, kqmfp ug{ vf]Hbf efUg vf]h]sf]df 3'+8fd'lg xfGg rnfPsf] uf]nL nfuL d/]df aft gnfUg] - cfaZos j:t' ;+/If0f P]g @)!@ sf] bkmf  ^, /fli6«o lgs'~h tyf aGohGt' ;+/If0f P]g @)@( sf] bkmf @$-@_ tyf ag P]g @)$( sf] bkmf %%_÷  c;n lgotn] u/]sf] sfd jf st{Aokfngsf] l;nl;nfdf u/]sf] sfdaf6 x'g uPsf] Ifltsf] nflu ;hfo efuL gx'g] / Ifltk"lt{ ltg{ gkg]{ - :yflgo k|zf;g P]g @)@* tyf k|x/L P]g @)!@ sf] kmf #&_ cflb Joj:yfx? ÷ ljljw ;Gb{ex?sf cfjZos sfg"g agfpg cbfntn] cfb]z lbPklg ;/sf/n] agfPsf] 5}g .                                             

^M# oyfy{ tYof+ssf] cefj M cem}klg ;du| tYof+sx?sf] ;+sng x'g g;s]sf] cj:yf 5 . afFb/d'9] 36gfdf k/]sfx? dWo] s]xLsf] gfd 4G4 kLl8tsf] ;"lrdf g/x]sf] eGg] u'gf;f] o;sf  Ps ha{h:t pbfx/0f xf] . d[ts / a]kQfsf] ;+Vof t cem} Plsg x'g ;s]sf] 5}geg] 3fOt]x?sf] af/]sf tYof+sx?sf] cBfjlwstf emg} sl7gtfsf] laifo xf] .                          

^M$ Goflos cfb]z jf lgb]{zgx?sf] cj1f M hfx]/L g} btf{ gug]{, cbfntdf pkl:yt x'g jf u/fpg cfb]z lbOPklg gx'g] jf gu/fpg], cfjZos sfg"g th"{df / gLltut lg0f{ox? ;/sf/n] g} gug]{, dfu cg';f/sf] ;"rgf jf sfuhftx? cbfntnfO{ pknAw gu/fpg] cflb .      

^M% /f]d ljwfg cg'df]bgsf] cefjM !& h'nfO{ !((* df d:of}bf tof/ eO{, ! h'nfO{ @))@ df /f]ddf kfl/t÷, !!# b]zn] cg'df]bg u/L;s]sf] ÷, :yfoL k|s[ltsf] cGt{/fli6«o sfg"gL cfwf/ xf] /f]d lawfg . cGt{/fli6«o kmf}Hbf/L cbfntsf] If]qflwsf/df kg]{ jf kfg]{ ;Gb{edf /f]d ljwfgsf] cg'df]bg klxnf] zt{ xf] .  ;fpg (, @)^# df o;sf] cg'df]bgsf] ;DaGwdf cfaZos sfaf{xL cufl8 a9fpg k|ltlglwe;fn] ;/sf/nfO{ lgb]{zg lbP/ sfo{bn u7g eO{ cWoog k|lta]bg k]z ePklg uf]Ko /x]sf] 5 / tt\;daGwL sfd cufl8 ga]9]sf] l:ylt 5 . o;}u/L a]kQf kfl/Psf AolQmx?sf] ;+/If0f ;DaGwL dxf;lGw @))^ sf] ;d]t cg'df]bg cfjZos 5 . /f]]d lawfgsf] cg'df]bg kl5 /fHon] k|fb]lzs clwsf/If]qsf] cbfntd clgjfo{ ?kdf sfaf{xL ug'{ u/fpg' kb{5 / gu/] p;sf] If]qflwsf/ k|f/De x'G5 . /fHo gful/sx?k|lt pQ/bflo aGg, dfgjtfsf] /Iff ug{, b08laxLgtf /f]Sg, cjsf 36gfdf hafkmb]xLtf a9fpg /f]d lawfgsf] l;3| cg'df]bg cfjZos 5 . 

bf];|f] laZjo'4kl5 lah]tf /fi6«sf] cfk;L ;xdltn] Go'/]Dau{ Gofofno u7gkl5 GofofwLs/0fn] Go"/]Dau{ l;4fGt lglZrt u/\of] . kl5Nnf lbgx?df o'uf]:nfleof -!((# d] @%_÷, ?jf08f -gf]=!(($_ ÷ l6df]/ - ;g\ !(((_ ÷, sf];f]ef] -@))) ;g\_÷, l;of/flnof]gf -;g\ @)))_ / sDaf]l8of -;g\ @))#_ df  u7g ePsf x'g\ . dfgjtf la/f]wL ck/fwdf /fli6«o sfg"gn] ;+af]wg gu/]klg cGt{/fli6«o sfg"g cfs{lift x'g] / s;}n]klg pGd'lQm gkfpg], zflGt, o'4 / dfgjtf la/f]wL ck/fw cGt/fli6«o ck/fw dflgg] dfGotf lglZrt u/]sf] 5 .                        

^M^ dfgj clwsf/ ;:+s[ltsf] cefj M Aoaxf/df ck/fw cg';Gwfg kIf klxn] y'g clg ;'g ;:+s[lt hf/L 5 . hfx]/L kg'{ / dflg; kqmfp ug'{ g} k'k{Ifsfnflu y'gfdf /fVg'sf] ;:+sf/ alg/x]sf] 5 . Psflt/ a}1flgs cg';Gwfg kIfsf] cefj 5, csf]{lt/ sfg"g sfof{Gjog clwsf/Lx?sf] x\bodf dfgj clwsf/ lzIff / ;:+s[ltn] ;d'lrt ?kdf :yfg lng ;s]sf] 5}g .

^M&  ;fwg / ;|f]tsf] sdL M ck/fwLx? cg';Gwfg ;+oGq / k|lqmofeGbf k|foM ;w} Ps sbd cufl8 x'G5g\ t/ oxf t rf/ sbd cufl8sf] l:ylt 5 . cTofw'lgs ;fwfg / cfjZos ;|f]tsf] cefjdf cg';Gwfg afWofTds sf/0fn] kl5 k/]sf]klg 5 . ck/fwL df]6/;fOsndf s'b]sf] 5 cg';Gwfg kIf k}bn dfr{df < ck/fwL cTofw'lgs l8lh6n Sofd/f lnP/ lx8]sf] 5, cg';Gwfg kIf k]lG;n :s]rL+usf cfwf/df < clg sxf+af6 x'g ;Sb5 k|efjsf/L cg';Gwfg txlsstf <        ^M*  hgr]tgfsf] sdLM clzIffsf] sf/0fn] dfgj clwsf/sf cfwf/e"t kIfsf] ;}4flGts Pjd\ pn+3gdf Gofo k|flKtsf] k|lqmofsf] af/]df hfgsf/L s} cefj 5 . ;"rgf lbg] / ;"rgfsf] ;+/If0fsf] bfloTjjf]wsf] cefj klg 5 . dfgj clwsf/ pn+3gsf] uDeLo{tfsf] ;jfn csf]{nfO{ kg'{ eg]sf] klg cfkm}nfO{ k/] ;/x xf] eGg] 1fg / lja]s sfg"g sfof{Gjog clwsf/;lxt cfd gful/sdf ha;Dd x'b}g, ta;Dd b08xLgtfsf] cGTodf gful/s ;xof]un] /fd|f] prfO{ kqmg ;Sb}g .

 ^M(  ;}4flGts  ljjfb M 4G4sflng 36gf dfgj clwsf/ pn+3g jf st{Ao kfng < of] uDeL/ ;}4flGts ;jfn ag]sf] 5 . dfgj clwsf/ ljlwzf:q klxnf] kIfdf 5, /fhgLlt zf:q bf];|f] kIfdf . dfgj clwsf/jfbLx? klxnf] kIfdf / sfg"g sfof{Gjog clwsf/Lx? -laz]iftM sfo{kflnsf / dftxt_ bf];|f] kIfdf . b08xLgtfsf] ax;sf] qmddf ck/fwLsf] dfgj clwsf/sf] /IffnfO{ k|wfgtf lbg] ls /fHosf] zflGt ;'/Iff jf Aoj:yfnfO{ < ck/fwLnfO{ s;/L cGo gful/s ;/x Aoaxf/ ug{ ;lsG5 < o;k|sf/sf ;jfnx? p7\g] u/]sf5g\ . ;]gf tTsfn b'Zdg;+u n8L/x]sf] / k|rlnt sfg"g -cf+tsafb tyf laWjf+;fTds ck/fw lgoGq0f sfg"g_ adf]lhd g} sfd u/]sf]n] lg/~hg a:gt] pk/ s'g} d'2f g} 5}g eGg] ;]gfsf] hjfkm -waiting for justice -www.Nepal.ohchr.org_ .

       ck/fwL k"hgLo kSs} x}g t/ x}g /fHo jf sfg"g sfof{Gjog clwsf/Lsf b'Zdg klg . pgLx?sf s]xL dfgj clwsf/x? l;ldt x'g k'u]sf x'G5g\ t/ ;a} clwsf/x? x}gg\ . l;ldttfsf] lardf klg sfg"g adf]lhd g} Aoaxf/ ck]lIft dfq x}g clgjfo{ 5 .                      

 ^M!) km};nf sfof{Gjogdf sdhf]/L M @)^* c;f/ d;fGt;Dd km};nf cg';f/sf hl/jfgf c;'nL ?  $, @@, #) ,*, ^$(., s}b c;'nL afFsL **,(*# aif{ ! dlxgf !@ lbg tyf 7x/]sf km/f/ ck/fwL ;+Vof sl/a @*))) /x]sf] l:ylt 5 . ha;Dd Goflos km};nf jf cfb]z / cw{Goflos lg0f{ox?sf] sfof{Gjog x'b}gg\ tj;Dd b08xLgtfsf] cGTo dflgb}g . km};nf sfuhdf x'g] Aoaxf/df ck/fwL km};nfx?nfO{ g} luHofpb} Gofofno jf GofosdL{s} j/Lk/L lx8\g] l:ylt eg]sf] Hofb} nHhf:kb l:ylt xf] . o;n] p;nfO{ k'gM ck/fw ug{ k|>o dfq lbb}g, c? goFf gofF ck/fwLx?sf] klg hGd x'gdf k/f]Io ?kdf k|>o lbG5 . / sfg"gsf] zf;gsf] pkxf; ub{5 .

& Gofodf kx"Fr <                                                        &M!    cGt/fli6«o dfgjLo sfg"gsf] pn+3gaaf6 l;lh{t zf/Ll/s cyjf dfgl;s Iflt, efjfgfTds kL8f, cfly{s Iflt jf df}lns clwsf/sf] tflTjs lauf/;lxt j}olQms cyjf ;fd'lxs tj/n] k|ToIf jf ck|ToIf ?kdf Iflt Aoxf]/]sf] AolQm jf kl/jf/ jf ;xof]uL ;xof]uL x? kLl8t x'g\ -ck/fw tyf clwsf/ b'?kof]u kLl8tx?sf] Gofo ljifos cfwf/e"t l;4fGt g+ * . kl/k"/0f ;DaGwL ;+/f;+ l;4fGt g= *_

&M@  lhDd]jf/nfO{ cleof]hg tyf bf]ifLnfO{ b08Lt ug'{ /fHosf] st{Jo xf] -;/f;= l;+ g+ $_÷lz3|,k"0f{, :jtGq tyf lgikIf cg';Gqfg ug]{, d'2f rnfpg], b08Lt ug]{ / kL8Ltx?sf ;DaGwdf pko'Qm pkfo ckgfpg] -cBfjlw l;=g+ @$÷ kL8sx?nfO{ Gofofno ;dIf pEofOg' kg]{ - dfgj clwsf/ k/Lifbsf], g]kfn ;DaGwL  hgj/L @)!! sf] ;dLIff a}7s_

&M# k|fKo ;Dk"0f{ 3/]n" pkrf/sf] k|of; ;dfKt ePsf], c?s'g} sfo{ljlwaf6 5fgaLg hf/L gePsf] cj:yfdf k/]sf] ph'/Laf/] /fHokIfnfO{ ;"rgf lbO{, 5 dlxgfleq k|fKt k|ltafb tyf hfFra'em k|df0fsf d"Nofs+gsf cfwf/df cfPsf] lgisif{ /fo kIf / /fHonfO{ lbg] -ICCPR cltl/Qm cfn]v_ .

*M kLl8tsf] Gofodf kx"Frsf nflu -s] ug{] < s;/L ug]{ <_

*M!    a]kQf 5fgaLg cfof]u / ;Tolg? tyf d]nldnfk cfof]u u7g ug{ tt\;DaGwL law]ox? tTsfnsfnflu kl/dfh{g;lxt ;+ljwfgsf] wf/f $#-!_ sf] dd{ / efjgfcg'?k /fhg}lts ;xdltsf] cfwf/df cWofb]zsf] dfWodaf6 sfg"g NofO{ cnu cnu cfof]ux? u7g ug]{, / ;+;b Joj:yfePkl5 l:js[t ug]{ .

*M@   dfgj clwsf/ pn+3gsf ;Gbe{x?nfO{ z;:q 4G4sflng / ;+qmd0fsflng u/L cnu cnu ?kdf laeQm u/]/ cWoog, cg';Gwfg tyf d"Nofs+g ug]{ .                             

*M#   36gf xF'bfsf avt sfod /x]sf] tt\;DaGwL df}h'bf sfg'gsf cfwf/df hfx]/L btf{ tyf cg';Gwfgsf ;DaGwdf k|x/L / ;/sf/L jlsnnfO{ hafkmb]xL agfpg] . btf{ eO;s]sf hfx]/L b|vf:tx?sf ;DaGwdf oyfl;3| cg';Gwfg tyf txlssfg u/L 6'+Uofpg] .

*M$   dfgj clwsf/ pn+3gsf ;DaGwdf k/]sf d'2fx?sf ePsf cfb]z jf km};nfx?sf] sfof{Gjogsf] ;DaGwdf q}dfl;s ?kdf cg'udg, cfjZostfg';f/ lgl/If0f ;d]t u/L Goflos cfb]zsf] sfof{Gjogdf cbfntL ;lqmotf a9fpg] . dfgj clwsf/ ;+/If0fdf cfjlws jf cfsl:ds ?kdf Goflos ;'kl/a]If0f ug]{ . c6]/Lx?nfO{ cfjZostfg';f/ ckx]ngfdf sfaf{xL tyf Goflos cfb]z cj1fsf] laz]if cfb]z -Judicial structure_ hf/L ug]{ .

*M%   hgo'4 kIfn] ;z:q o'4sf ;dodf ePsf laz]iftM dfgj clwsf/ pn+3gsf uDeL/ 36gfx?sf af/]df ;fj{hlgs ?kdf ;du| 36gfnfO{ lnP/ Pdfcf]jfbLn] cfd ?kdf dfkmL dfUg] / ;/sf/ kIfn] :j]tkq hf/L ug]{ .

*M^   36gf gbf]xf]l/g] k|lta4tfsf] lglZrttfsfnflu ;du| sfg"gx?df k'g/fanf]sg, ;+u7gfTds ;'wf/ / ;+:yfut nf]stflGqs/0fnfO{  lg/Gt/tf lbg] .

*M&   /fHos} ;oGqaf6 kLl8tsf] Gofodf kx"Fr x'g] kofK{t cj;/, cEof;, sfg'g Pjd\ ;+oGqsf] :yfkgf / lasf; ug]{ .

*M*   kLl8t pk/ ;b\efj hufpg]M  bf]ifLnfO{ oyf;Dej sfaf{xL u/]/, ;fdflhs ;b\efj hufP/, kLl8tnfO{ cfTd;+od u/fP/, kL8ssf] Ifdfofrgf u/fP/, ;dfhdf k'g{;+/rgf / kLl8tk|ltsf] ;fdflhs tyf ;:+yfut bfloTj clea[l4 u/]/ .

*M(   xflgk"/0f ug]{ u/fpg]M kLl8tnfO{ kg{ uPsf] gf]S;fgLsf] cfly{s Ifltk"lt{ Aoj:yf, k"af{j:yf, cf>Ltx?sf] x]/rfx, k7g kf7g / /f]huf/Lsf] lgZrotfsf] k|Tofe"lt, d[tssf] :d[lt / ;ddfg b;f{pg] ljljw lqmofsnfkx? u/]/ .

*M!) /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]un] laz]if ;lqmotfsf;fy ;xof]usfnflu cfd gful/s;d]tnfO{ cg'/f]w u/L, a[xQ/ hfFra'em, tYo;+sng, pTvgg\;d]tsf sfo{x? u/L 36gf / kL8sx?sf] ;"lrs/0f -clelnvLs/0f_ u/L ;fa{hlgs ug]{ .

*M!! cGt/fli6«o lgsfo jf dfgj clwsf/jfbL ;:+yfn] 36gfsf] e|T;gfsf cltl/Qm kL8sx?nfO{ k|a]zf1f lgif]w, cGt{/fli6«o sfo{If]qdf 5gf}6df s8fO{ / ;xof]usf k"a{zt{df /fVg] .

*M!@ dlxnf, jfnaflnsf / c;zQmx?sf] ;jfndf yk ;+a]bglzntf / laz]if sfo{ljlwsf] cjnDag ug]{ .

*M!#]  u}/Goflos xTof, ahhkm\tL a]kQf / cGo uDeL/ ck/fw -anfTsf/, q'm/ oftgf,  la:yfkg_ sf ;DaG3df lgikIf cg';Gwfg ug{ u/fpg g]kfnL ;]gf, g]kfn k|x/L / ;z:q k|x/L jnsf] k"0f{ ;dGjog / ;xof]usf] ;'lglZrtf ug]{ . ;}Go Gofok|0ffnLdf ;'wf/ ug]{, .

*M!$  cGt/fli6o ;xof]u hf/L /x]sf] cGt{/fli6«o ;xof]unfO{ ;b'kof]u ug]{ . lkm|h x'g glbg] u/L sfd ug]{ .

*M!%  sAhf ;DklQ lkmtf{ tyf kll8t ;d'bfos} ;DGjodf 4G4 kLl8tsf cfwf/e"t cfjZostf k"lt{ug]{ qmddf Ifltk"lt{sf cltl/Qm laz]if cfly{s ;xfotf jf pTkfbglzn sfo{sfnflu sd ;x'lnotdf C[0f tyf, /f]huf/Lsf cj;/x?df cf/If0fo'Qm k|fyldstf lbg] .

*M!^  clwsf/ If]qnfO{ :j]lR5s ?kdf lgzt{ 3f]if0ff u/L lgz{t cGt/fli6«o kmf}hbf/L cbfntnfO{ ;xof]u u/]df kIf gePsf] /fi6«sf] xSdf klg x]g]{ -/f]d lawfgsf] wf/f !@=#_ ePsfn] cfGtl/s ?kaf6 ;+af]wg x'g g;s]sf] cj:yfdf dfq To; cfwf/df cGt{/fli6«o Gofofnosf] If]qflwsf/leq n}hfg]  .

( cem} Gofo s} kvf{Odf 5g\ kLl8tx? < M

cfk;d} cljZjf;sf] e"d/Ldf k/]sf /fhgLlts bnx?, cguLGtL ;Demf}tfsf larsf cl:y/ ;/sf/x?, / ck/fwLx?sf] al9/x]sf] /fhg}lts x}l;otn] a9fPsf] b08lxgtfsf] kl/j]zn] g]kfnL hgtfnfO{ qf; / cfz+sfsf lardf afFRg afWo kf/]sf 5g\ . b08xLgtf la?4 ;d'lrt ;+af]wg x'g ;s]sf] 5}g / l56\6} ;+af]wg x'g] kl/j]z klg 5}g . /fhgLlts cl:y/tf, ;Qfsf] nflu lbOPsf k|fyldstf, nlDabf] zflGt k|lqmof / e|i6frf/n] lg/fz ePsf kLl8tx? ;+ljwfg;efsf] c;kmn / b'vfGt cGTon] emg\ lg/fzf ePsf 5g\ . Gofodf kx"Frsf] cfzf db}{uPsf] cg'e"lt ul//x]sf 5g\ .     

;+ljwfg;efaf6 ;+ljwfg aGnf . cfof]ux? u7g xf]nfg\ . ;TotYo kQf nfUnf . slDtdf cfkmGtsf] dbf]{ lhpFbf]sf] cf}krfl/s 7]ufg nfUnf . cf}krfl/s ?kdf sfhlsl/of u/f}+nf . /fHoaf6 kfPsf] /fxtn] pgs} ;Demgfdf s]xL lrgf/Lsf sfd klg u/f}nf . /fHon] lbg] slDtdf 4G4 kl8tsf] ;Ddfgdf k/f}nf . b]zsf] laifd kl/l:ylt / laz]if sfnv08df c? s]xL s]xL h:t} xfd|f klg k/], d/] jf a]kQf kfl/P s] u/f}+ t < eg]/ lrQ a'emfFpnf eg]/ Gofosf] kvf{Odf a;]sf 4G4 kLl8tx? h]7 !$ kl5 emg} lg/fz ePsf 5g\ . km]l/ csf]{ 9+un] lau|x, 4G4 / a]kQfsf] sfnf lbg t cfpg] x}gg\ < Psvfnsf] qf;df 5g\ c? c? klg . ar] v'r]sf k|df0fx? klg gi6 x'g] qf; klg a9]sf] 5 . plrt Gofosf] cefjdf hf] xft ;f] ;fy sf] dfgl;stfdf kLl8tx? kg]{ jf kl//x]sf] l:ylt kf] 5 .                        

!)   cfzf / e/f];f hufpb} afFrf}+ / afFRg lbFp+

jf:tjdf eGg] xf]eg] bn / k|sf/fGt/ ?kn] /fHo -Joj:yf_, sfg"g Pjd\ Gofok|ltsf] e/f];f d} g/fd|f];+u klx/f] uPsf] cfhsf] l:ylt ce"tk"a{ -eofjx_ l:ylt xf] . nf]stflGqs u0ftGq eGbf csf]{ ;d'Ggt /fHo Joj:yf g} 5}g /] - <_ t/ zflGt, ;'Aoj:yf / k|efjsf/L Gofo lagfsf] nf]stGq k|f0flagfsf] dfG5]sf] cfs[lt cyf{t nf; h:tf] kf] b]lvbf] /x]5 Û  t}klg s'dltn] NofPsf] s';dosf] lau|xnfO{ ;'dltn] ;kfg'{ / c? lau|g glbg' afFr]sf ;a}sf] ;fd'lxs bfloTj xf] . hf] hxf+ 5f} / h;/L ;Sb5f}+ M bn, ;/sf/, sfg"g / Gofok|ltsf] cf:yf, e/f];f / laZjf;nfO{ arfO{ qmdzM hufpFb} sd{If]qdf lx8f}+ .  4G4sflng kL8fsf k|df0fx?nfO{ ;'/lIft /fvf}+ . 4G4sflng jf ;Fqmd0fsflng dfgj clwsf/ pn+3gsf] kL8s g} ePklg ;To af]nf}+ . jf:tljstf vf]nf}+ . gla;f}+{, hLjg ;bfsf nflu d/]/ hfg ;Sb5 t/ ;To -jf:tljstf_ ;w} hLjLt /xG5 . ;TonfO{ 5f]k]/ jf ;TonfO{ bdg u/]/ s]xL ;do leqL 56kl6\6n] afFRg' eGbf ;To phfu/ u/]/ dg'{df 7"nf] cfTd;Gt'li6 x'G5 .

 

4G4 jf ;+qmd0fsfndf dg]{x? jf a]kQf kg]{x?sf] ;Demgfdf >4fsf] Ps y'+uf km"n r9fpg g;Sg] xf]eg] jf ckf+u / 3fOt]x?nfO{ ;Ddfg jf >4fn] d';fg{ g;Sg] xf]eg] afFRg]x?sf] hLjgsf] ;fy{stf kf] sFxf afFsL /xnf / < u}/ sfg"gL sfd u/]/ dfgj clwsf/sf] pn3+gdf uDeL/ s;"/ ug]{ jf ug{ nufpg] sfg"g sfof{Gjog clwsf/Lx? t dWo/ftdf klg em;+u em;+u eP/ cw{d'l5{t ?kdf g} afFRg afWo x'G5g\ . dfG5] x'g'sf] gftfn] cfTdf x'g] / cfTdf x'g'sf] gftfn] cg'e"lt geO{ g5f]8\g] ePsf]n] klg o;nfO{ cjZod\efjLsf ?kdf lng ;lsG5 .

km]l/klg eGg'kg]{ x'G5, hLjg / hutk|ltsf] dfgj e/f];fsf] j:t'ut cfwf/ eg]sf] dfgj hflt larsf] ;xdlt jf ;Demf}tfsf] pkh cyf{t dfgj lgld{t sfg"g g} xf] . sfg"gsf] zf;gsf] dfGotf g} xf] . sfg"gsf] zf;gsf] dfWodaf6 ;du|kIfdf Gofo k|bfg ug]{ u'?Q/ bfloTj Gofofnosf] dfq x}g, /fhgLltssdL{, ;d:t sfg"g sfof{Gjog clwsf/Lx? k|ToIf ?kdf / ck|ToIf ?kdf ;a} gful/s Pjd\ AolQm ;d]tsf] xf] . o;sfnflu kLl8tsf] Gofodf kx"Frsf] ;xhtf / Gofo k|bfgsf nflu clwsf/ k|fKt ;a} lhDd]jf/ -hjfkmb]xL_, ;+a]bglzn / lqmoflzn x'g' h?/L 5 . OltxfF; Ps syf jf Aoyfx?sf] j0f{g dfq x}g, lzIff xf] . Oltxf;Fsf] cWoog / dgg eg]sf] eljiosf] uf]/]6f]nfO{ /fhdfu{ agfpg] lzIff xf] . OltxfF;af6 kf7 l;s]/ dfq cufl8 a9\g] ;kmntf k|fKt x'G5 . kLl8tx? Gofosf] kvf{Odf Toltj]nf;Dd /x]5g\ hltj]nf;Dd Gofo kfPsf] cg'e"lt pgLx?df x'g jf lbg ;lsg] 5}g . ltgLx?n] Gofo gkfP jf ltgLx?nfO{ Gofo ug{ g;s] ;'b'/eljio;Ddklg kL8fsf 3fpx? rx/fO{/xg] 5g\ . j:tL j:tLdf To;/L rx/fO/x]sf dfgj dgsf 3fpx?sf] kf]nfO{ / lk/f]nfO{af6 k/f]Io ?kdf afFRg]x? ;a} ;a} g} kLl8t aGg' kg]{ x'g]5 . To;}n] lautsf] 4G4 jf at{dfg;lxt s]xL nDaLbf] ;+qmd0fsfnsf] cjlwdf ePsf jf x'g] dfgj clwsf/ pn3+gsf uDeL/ 36gfx?sf] ;DaGwsf lbg] Gofok|lt /fHo, ;/sf/, ;:+yf, gful/s jf AolQm ;a}sf] uDeL/tf a9fpg' h?/L 5 . kLl8tsf] Gofosf nflu dfq cfjZos x}g of], :jod\ kL8sx?;d]tsf] afFRg'sf] ;fy{ssf nflu klg cfjZos 5 . of] ;a}sf lgldQ cfjZos r]tgfsf] kf6f] dfq x}g, hLjg / sd{sf] ce]B kf6f] tyf ;'vL / ;Da[4 dfgj hLjgsf] Psdfq d"n af6f] klg xf] .

cfzf df/L xfNg' x'b}g . lg/fzf hLjg / hutsf] P]h]? xf] . cfzfsf cfwf/x? afFsL g} 5g\ -!_ Gfful/sx?df c6n / c6'6 ljZjf; Pjd efjfgfTds Pstf a9]sf] 5 -@_ Jofks hgr]tgfn] va/bf/L a9fO{ /x]sf] 5 -#_ cGt/f{li6«o ;d'bfosf] ;sf/fTds b[li6sf]0f / ;xof]usf] lg/Gt/tf 5 -$_ Dffgj clwsf/jfbL ;:+yf / dfgjclwsf/ sdL{x?sf] ;lqmotf hf/L 5 . -%_ /fhgLltdf jftf{sf] ;+:s[lt d/L ;s]sf] 5}g. -^_ oqtq ;j{q zflGtsf] rfxgf 5 -&_ alnof] / k|ltj4 gful/s ;dfh 5 -*_ zflGt / 4G4kLl8tk|ltsf] Gofosf nflu /fhg}lts bnsf] lrGtf / k|fyldstf hf/L 5 -(_ Goflos ;lqmotf qmdzM a9\b}5 . -!)_ la:tf/} ePklg sfg"g sfof{Gjog clwsf/Lx?sf dg / sd{df dfgj clwsf/ ;:+s[lt r9\b}5 . 4G4df dfl/Psfx?sf] ;Ddfg ug{, a]kQfx?sf] vf]haLg / oyfy{tf aflx/ NofO{ pgLx?k|lt ;Ddfg ug{ / 3fOt] ckf+ux? tyf la:yflktx? / jnfTs[ltx? k|lt Gofo ug{' ;a}sf] ;femf bfloTj xf] . OltxFf;n] at{dfg kL8Lsf xftdf y'kfl/lbPsf] lhDd]jf/L xf] .  

;Gbe{ ;fdfu|Lx?

!  b08xLgtf la?4 cGt/fli6«o dfkb08x?           dfgjclwsf/ tyf k|hftflGqs d~r, @)^%

@  ;+qmd0fsflng Gofo / km}Hbf/L Gofo k|0ffnL       cf]rl;or cf/,                dfr{ @)!!

#   ;/f;+ pRrfo'Qmsf] sfof{nosf] k|lta]bg                 ,,        ,               km]=@)!!

$   hafkmb]xLtfsf] s;Ldf                          P8ef]s];L kmf]/d               dfu{ @)^*

%   lx/f;t cg'udg                                ,,                           @)^%

^   Gofok|lt pbfl;gtf                              ,,                          l8= @)!)

&   dfgj clwsf/ pn3g kl/k"/0f cEof; lgb]{lzsf     cfOl;h]                   @))&

*   laZjAofkL cfjlws sfo{;d"xsf] ;dLIff k|lta]bg     o"Pgcf]                   @)^&

(   kmf}Hbf/L Gofo;DaGwL cGt/fli6o dfkb08             dfcjsfnt d~r          @)^! dfu{

!)   4G4n] g]kfnL dlxnfx?df kf/]sf] c;/               cfOl;h]                

!!   dfgj clwsf/ ;|f]t ;fdfu\L                        /fGofk|lti7fg                  @))(

!@     4G4 kLl8t /fxt hfgsf/L ;ufnf]                 zflGt ===dGqfno           

!#     dfgj clwsf/ jif{ k':ts @)!@                   OG;]s                      @)!@

!$     ;af]{Rr cbfnt laifout glh/ efu #              ;af]{Rr cbfnt             @)^^

!%     ;af]{Rr cbfntsf] aflif{ k|lta]bg                     ,,                    @)^&.@)^*

!^     g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)^#     

!&     ljleGg j]e;fO6x?                                       

@)^( h]7 #@, kf]v/f                                                     adrdhanbot@gmail.com     -of] 5nkmn cfwf/kq k'g/fa]bg cbfnt kf]v/f GofofwLz l8NnL/fh cfrfo{af6 P8ef]s];L kmf]/d4f/f kf]v/f / afUn'+udf cfof]lht sfo{qmdsf] k|of]hgsf] nflu tof/ ul/Psf] xf] . o;df k|:t't zAb, efj jf AoQm larf/n] ;:+yfut k|ltlglwTj u/]sf] 5}g _

No comments:

Post a Comment